Sunucu herhangi bir ağ yapılandırması üzerinde bir veriyi kullanıcılara, tanımlanan başka sunuculara veya sistemlere aktaran; aynı zamanda bu verileri paylaştıran ve dağıtan donanıma verilen genel isimdir. Bir sunucuyu kişiler bilgisayardan ayıran temel özellik; en az bir ağa bağlı olmasıdır. Kişisel bilgisayarlar da bir ağa bağlıdırlar ancak bağlı olmadığı zamanlarda da üzerinde uygulamalar çalıştırılabilir. Sunucular bir ağa bağlı olmadıklarında çalışmaları gerekmeyen bilgisayarlardır; ağa bağımlıdırlar. Sunucu üzerindeki uygulamaların neredeyse tümü ağ üzerinden diğer sistemlere erişebilmek üzere yapılandırılmıştır ve kesintisi halinde maddi kayba yol açabilir. Sunucu ile normal bir bilgisayarın arasındaki diğer bir temel fark ise normal sistemlerin günde 10 – 12 saat çalışmak üzere dizayn edilmiş olmasıdır. Bir sunucu, yeniden başlatılmaya gerek duymaksızın birkaç yıl kesintisiz çalışabilir.

Sunuculara Neden İhtiyacımız Var?

Sunuculara olan ihtiyaç ağ sistemlerinin ilk kullanılmaya başladığı günden bu yana artarak sürüyor. Günümüzde aktif olarak kullanılan milyonlarca sunucu bulunuyor. Örneğin 2011 yılında yapılan araştırmaya göre yalnızca Google’ın dünyada 900.000 adedin üzerinde sunucusu bulunuyor. Google’ı 520.000 ile Microsoft takip ediyor. Bu istatistikler arasında Facebook, Twitter, Youtube gibi sosyal medyanın başrollerinin olmadığına da dikkat çekmekte fayda var.

Sunucular yaptıkları işlere göre isimlendirilirler. Uygulama sunucuları, web sunucuları, veri tabanı sunucuları en yaygın kullanılan çeşitlerdir.

Günümüzde içerisinde en az bir bilgisayarın olmadığı bir işletme neredeyse yoktur. Eğer işletme küçük çaplı değilse, işletmenin en az bir sunucu kullandığını varsayabiliriz. Sunucular vasıtasıyla işletmeler tüm bilgilerini merkezi bir veya birden fazla noktada bulundurabiliyorlar. Buradaki merkez kavramını mesafe olarak düşünmek yanlış olacaktır; ağ yapılarında mesafe gözetmeksizin hareket edilebilir.

Donanımlarına göre sunucu çeşitleri

Genel olarak sunucuları üç farklı kategoride toplayabiliriz. Rack Mounted sunucular, Blade sunucular ve masaüstü bilgisayarlar ile benzeşen standart sunucular. Günümüzde en çok tercih edilen sunucu tipi Rack Mounted sunuculardır. Bu sunucular az yer kaplamasıyla öne çıkar ve daha az yer kaplamasına karşın standart sunuculardan daha yüksek performans sergileyebilirler. Bu tarz sunucular için özel olarak tasarlanan raflar vardır. Bu raflar (Kabin), sunucuların kesintisiz çalışabilmeleri için özel olarak tasarlanır. Rack Mounted sunucular kapladığı alana göre U cinsinden ölçeklenirler. 1U, 2U şeklinde gider. Buradaki U, Unit’in kısaltmasıdır. Unit ise Ünite anlamına gelir. Rack Mounted sunucuların içerisinde bulunduğu kabinler, dünyada yaygın olarak 42U olarak dizayn edilir ancak, özelleştirilmiş kabin yapıları da gözlemlenebilir. Bir sunucu 1U olarak kabul edilirse bu kabinler 42 adet sunucu alabilirler ancak tüm sunucular 1U değildir. Bu tarz sunucular genellikle orta ve büyük işletmelerin ihtiyaçlarını karşılamak için kullanılır. Veri Merkezleri (Datacenter) tarafından da az yer kapladığı ve yüksek performanslı olduğu için tercih sebebidir. Standart sunuculardan daha az yer kapladığı ve genel olarak daha üstün performanslı olduğu için maliyetleri de bu doğrultudadır.

En popüler sunucu türü

Sunucular vasıtasıyla kurumlar, verilerine veya istedikleri kurumsal işlemleri gerçekleştirmek üzere kullandıkları uygulamalara internetin bağlı olduğu her yerden ulaşabiliyorlar. Sunucuların ağa bağlı olarak çalıştıklarını belirtmiştik, internetin de en büyük ve açık ağ olduğunu düşünürsek oldukça kullanışlı bir yapı ortaya çıkmakta. Bu durum sunucu türlerinin çeşitlenmesine olanak sağlıyor.

Günümüzde en çok kullanılan sunucu türünün Web sunucuları olduğunu söyleyebiliriz. Bu sunucular internet kullanımının yaygınlaşması ile birlikte kullanıcılara web hizmetlerini sunmak üzere tasarlanıyorlar. Bu sunucular üzerinde http protokolünden, VOIP ve FTP’ye kadar birçok uygulama koşturulabiliyor.

*IT Advisor ‘ın Temmuz ’13 sayısında yayınlanan ve Ali Yavuz Şahin tarafından hazırlanan Özel Dosya’dan alınmıştır.