Bilişim Altyapı Sistemcileri Derneği (BASİD) tarafından düzenlenen Datacenter Türkiye Konferansı 27 Kasım’da Haliç Kongre Merkezi’nde gerçekleşti. Web sitesi sponsoru olduğumuz konferansta Teknik Altyapı Yöneticimiz Murat Atar da değerli konuşmacılar arasındaydı. Murat Atar konferansta “Güç Yedekleme Çözümleri” hakkında dinleyicilerle tecrübelerini paylaştı. Murat Atar’ın sunumuna ait içerik metnini aşağıda bulabilirsiniz.

VERİ MERKEZİ İÇİN GÜÇ SİSTEMLERİ VE GÜÇ YEDEKLEME ÇÖZÜMLERİ NEDEN ÖNEMLİDİR?

Veri Merkezlerinde Elektrik Neden Önemlidir?

Veri merkezleri sanal dünyanın dev metropol şehirleridir. Bu şehirlere ziyarete gelen insanlar aradıkları her bilgi ve hizmete kolayca ulaşabilmek, şehrin içinde ve diğer şehirler arasında  sorunsuz dolaşabilmek isterler. Bu amaçla iletişimin aksaksız sağlanması gereken global internet ağında şehrinize ulaşmak isteyen insanlara da sorun yaşatmamak için şehrinizi ayakta tutmanız gerekmektedir. İşte bu şehirleri ayakta tutan yegane unsur sağlam, dayanıklı ve kolay işletilebilir elektrik altyapısıdır.

Mükemmel cihaz yoktur. Mükemmel dizayn ve uygulama da yoktur. Ama ihtiyaçları karşılayacak, minimum gerekleri sağlayacak ve bütçe içinde kalacak ideal veri merkezini kurmak yatırımcının elindedir. Bir veri merkezi dizayn ederken en önemli unsur, edinilen tüm tecrübelerden faydalanarak veri merkezinin en kolay ve en ekonomik şekilde nasıl işletilebileceğine dair senaryo oluşturabilmektir. Eğer kabullendiğiniz ve uygulanabilir olduğuna karar verdiğiniz bir senaryonuz olursa bu senaryoya uygun altyapıyı kurgulamak çok daha kolay olacaktır.

Bir veri merkezinin verimli ve ideal koşullarda çalışabilmesi için iki ana girdi bulunmaktadır: İletişim (İnternet) ve Elektrik.

Elektriğin sıkıntılı olması veya olmaması veri merkezinin çalışamaması demektir. Bir veri merkezini sürekli çalışır tutabilmek için en önemli unsur elektrik sisteminin ideal koşullarda ayakta kalabilmesidir. Çünkü veri merkezinde hizmetin üretilmesi için gerekli olan iletişimin kesilmesi karşılıklı gerçekleşen bir durumdur. Yani iletişimde genelde karşılaşılan sorun veri merkezinin internet ağından kopması değil internet sisteminin tamamen veya kısmen devre dışı kalmasıdır ki bu durumda şehrinize ulaşmak isteyenler de iletişimden yoksun kalacağından sağlanabilecek bir çözüm söz konusu olamaz. Lakin elektrik sisteminde oluşacak aksaklık kesinlikle ve kesinlikle veri merkezine ait bir hata olacaktır ve bu durumu hiçbir kullanıcıya izah edemezsiniz.

Üniversitelerimizde öğretilen klasik elektrik dağıtım altyapı felsefesi ile bir veri merkezi kurgusu yapmak isterseniz çok ciddi hatalara sebep olacaksınız demektir. Çünkü klasik elektrik dağıtım kurgusunda amaç, sistemi, cihazları ve insanları oluşabilecek hatalara karşı “KORUMAK”tır. Lakin bir veri merkezinde amaç hata durumunda bir şeyleri korumak için sistemi durdurmak değil hata oluşmayacak bir altyapı kurgulayıp, herhangi bir koruma fonksiyonunun devreye girmemesini sağlamak olmalıdır. Çünkü hiçbir veri merkezi, enerjisinin kesilmesi gibi bir durumla karşılaşmayı hayal bile edemez. Amaç hata durumunda durdurmak değil, hatasız bir şekilde sistemi 7×24 çalışır durumda tutmaktır.

Ayrıca elektrik konusunun detayları olan topraklama, kompanzasyon, enerji kalitesi, enerji verimliliği ve tasarrufu gibi konularda veri merkezleri diğer tüm işletmelere göre farklı bir düşünce ile kurgulanıp işletilmelidir.

Veri merkezleri enerji tüketimi diğer işletmelere göre en yüksek olan kuruluşlardandır. Bir veri merkezinde enerji tüketimi takribi 2-3 kW/m²’dir ki bu, bilinen tüm endüstriyel tesislerden yüksek bir değerdir. Bu gözle bakıldığında veri merkezleri elektriğin en yüksek miktarda tüketildiği işletmelerdir.

Nasıl Bir Yedekleme?

Elektrik altyapısını sağlayan cihazlarınızın yedeklemesini sağlayabilirsiniz, lakin doğru kurgulanmamış bir elektrik altyapınız yoksa hata yapmaya ve hizmetinizi durdurmaya mahkumsunuz. Bir veri merkezinde yedeklilik çok önemli olsa da bundan daha önemlisi asıl/yedek cihazlarınıza ne kadar özgür ve sorunsuz biçimde müdahale edebildiğinizdir. Bir veri merkezinde amaç minimum yedeklilik ile en kolay müdahale edilebilir altyapıyı kurgulamaktır. Yoksa yapacağınız tek şey deponuzu kullanamayacağınız birçok cihaz ile doldurmak olacaktır.

Herhangi bir tesiste yeni bir cihaz (UPS gibi) eklemek veya sorunlu bir cihazı sistemden çıkartmak istediğinizde bağlı elektrik altyapısını durdurup-enerjiyi kesip işlem yapabilirsiniz. Lakin bir veri merkezinde elektrik sistemini durdurmak diye bir durum söz konusu dahi olamaz. Yapacağınız tüm ekleme veya çıkartma işlemlerini enerji altında tehlikesiz ve sorunsuz yapabiliyor olmanız gerekmektedir. Bu işletme koşulları ile yedekleme planlaması yapmak en az asıl sistemi kurgulamak kadar önemlidir.

 Murat ATAR Hakkında

Murat Atar, Yıldız Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği Bölümü mezunu(1998), evli ve 2 çocuk babasıdır. Son 7 yılı, veri merkezi dizaynı, kurulumu, yönetim ve işletmesi olmak üzere 15 yıldır acil güç sistemleri, enerji ve elektrik altyapısı alanlarında elektrik mühendisi olarak çalışmalarına devam etmiştir. 2008’den beri Radore Veri Merkezi Hizmetleri A.Ş.’de Teknik Altyapı Yöneticisi olarak görev yapmaktadır.